Keban, Doğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Fırat bölümünde
yer alan küçük bir ilçedir. Doğuda Elazığ,
batıda Arapgir, kuzeyde Çemişgezek, kuzeybatıda
Ağın, güneyde ise Baskil ile çevrili olup,
yüzölçümü 543 km. karedir.
Keban ince uzun bir şerit halinde küçük bir suyun kenarında
ve dağların arasına yerleşmiştir. İlçe merkezi
doğudan batıya doğru uzanan Bezirgan deresi,
Nallı Ziyaret tepesi, Bendin Taşı ve Seftil
tepesi arasında sıkışmış bir vadidedir. Bu vadi
2.5 km. kadar uzanır ve meyve bahçeleri ile
kaplıdır. Deniz seviyesinden yüksekliği 780
m.dir. Fırat nehri ise ilçeyi adeta kıskaca
almıştır. Keban Bulunduğu mevki olarak Keban
ilçesi 3. derece deprem bölgesindedir.
Bölgede ilk Türk hakimiyeti Selçuklular devrinde
başlar. Selçuklu komutanlarından Çağrı Bey, 1017
yılında 3.000 kişilik ordusu ile birlikte Ağın
üzerinden gelerek bölgeye girmiş, daha sonra
Türk akınlarının geçiş yerleri bu topraklardan
olmuştur. 1070’den sonra Keban, Çubukoğulları,
Artuklular, Anadolu Selçukluları,
Dulkadiroğulları, Akkoyunlular ve Safeviler’ in
idaresine girmiştir.
Osmanlı öncesi Türk hakimiyetinde Keban hakkında fazla
bilgiye sahip değiliz. Ancak Keban’ın da Harput
ve havalisinde meydana gelen siyasi gelişmelerin
dışında kalmadığını tahmin ediyoruz.
Harput ve havalisi Yavuz Sultan Selim’ in Şah İsmail’e
karşı yaptığı Çaldıran savaşından sonra (l5l5)
Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Yavuz Sultan
Selim savaş dönüşü Doğu Anadolu’nun fethinin
tamamlanması için Bıyıklı Mehmet Paşayı
görevlendirmiştir. Bölgede Osmanlı hakimiyetinin
tesisinde müverrih İdris-i Bitlisi’nin de çok
büyük rolü olmuştur. 1515 yılında Karaman
Beylerbeyi Hüsrev Paşa kumandasında büyük bir
ordu harekete geçerek Harput ve havalisini
fethettikten sonra Diyarbakır tarafına
yönelmiştir. Osmanlı hakimiyeti döneminde Keban
genellikle madencilik faaliyetleri ile gündeme
gelmiştir.
Sağlık : İlçe 1 sağlık ocağı, 4 hekim, 15 sağlık
personeli ile hizmet vermektedir. İlçeye bağlı
köylerde 16 sağlık evi bulunmaktadır.
Eğitim : İlköğretim sayısı : 4 ---- Lise Sayısı :
1 ---- Meslek Lisesi : 1
Tarım : İlçede tüketime yönelik tarım ve hayvancılık
yapılmaktadır. Ağırlıklı ilçe köylerde ekin ve
küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır. Tarla
alanları oldukça fazla olmakla beraber ekili
alanlar azdır. Sebze ve yan ürünlerde halk
geçimini çıkarmaya çalışmaktadır.
El Sanatları : Zırkıbaz köyünde, yöresel motifleri
taşıyan kilim dokunmaktadır. Ayrıca Halk eğitim
Merkezi Müdürlüğünce açılan kurslarda genç
kızlarımız çeşitli el becerilerini değişik
zamanlardaki kermeslerde sergiletmektedirler.
Tarihi Eserler :
Yusuf Ziya Paşa Külliyesi : Yusuf Ziya Paşa Camii, kütüphane,
şadırvan, tuvaletler ve avlu dışında bulunan
çeşme ile bunlardan ayrı inşa edilmiş ikinci bir
çeşme ve türbeden meydana gelmektedir. Bu
külliye 1700'lü yıllarda Yusuf Ziya Paşa
tarafından yaptırılmıştır.
Ancak günümüzde bazı restorasyonlardan geçmiş
olmasından dolayı, Dış mimaride bazı orijinal
özelliklerini yitirmiştir.Ayrıca bu camimize
"Kurşunlu Camii'de denmektedir".
Denizli Kervansarayı: 4. Murat tarafından Bağdat seferine
çıktığı ve Harput'tan geçtiği sırada Bağdat yolu
üzerinde yaptırmıştır. Bu kervan Denizli
köyümüzde bulunmaktadır. Halen ayakta
durmaktadır...
Ermeni Kilisesi : Keban ilçesi Kallar mahallesinde
bulunaktadır. Halen Keban Belediyesi tarafından
Araç ve Malzeme / İtfaiye araçları deposu olarak
kullanılmaktadır. Duvar, tavak kalıntıları
sağlam bir şekilde durmaktadır. Duvarlarda halen
FRESK kalıntıları bulunmaktadır..
Sanayi : Keban ilçemizde herhangi bir kurulu üretim tesisi
bulunmamaktadır. Zamanla hizmet veren Maden
ocaklarının kapanmasıyla birlikte iş alanları
daralmış ve emekli olanlarda ilçeden il
merkezine yada yakın illere göç etmişlerdir.
Kısmen ara ara açılan bazı müteaahhitlik
işlerinde işçi alımları ve son zamanda destek
verilen Alabalık üretimi tesislerinde ilçeye
gelir sağlanmaktadır. Ancak yakın zamanda bir
başka işletmenin açılacağının müjdesini buradan
vermek isteriz.
Ulaşım : Keban ilçesine bağlı olan 30 köy, 21 mezra vardır.
İlçe merkezi 7.000'e yakın köylerle birlikte
toplam 9.200'dür. Köylerle ulaşım sağlam olup
ancak kışın belli kısımlara ulaşmak
zorlaşmaktadır.Bütün köylerinde ve mezralarında
Elektrik ve Telefon tesisatı mevcuttur.
KEBAN
